dinsdag 8 juni 2010

Vestmannaeyjar: Ruziemakende trollen

Het verhaal gaat dat de Vestmannaeyjar eilanden aan de zuidkust van IJsland hun ontstaan te danken hebben aan twee ruziemakende trollen. Zij had hem op de koffie gevraagd. Maar in plaats van een genoeglijk samenzijn liep het koffiedrinken uit op onenigheid. De trollenman liep boos weg en dat vond zij zo onbeschoft dat ze hem handenvol stenen en gruis nawierp. Dat alles kwam in zee terecht en vormde de Vestmannaeyjar eilanden.
Moderne geologen houden het er op dat de eilanden een vulkanische oorsprong hebben. En dat lijkt een steekhoudender verklaring.
De eilandengroep ligt namelijk bovenop de Mid-Atlantische rug; de zone waar het Eurazische en Amerikaanse deel van de aardkorst langzaam maar zeker uit elkaar drijven. Het is een actief vulkanisch gebied. Op Heimaey, het enige bewoonde eiland van de eilandengroep, vond in 1973 nog een flinke uitbarsting plaats en werd een gedeelte van het stadje bedolven onder de lava. De lavastroom dreigde ook de haveningang af te sluiten. Door er echter met grote pompen miljoenen liters zeewater op te spuiten, en zo de lava af te koelen, kon een deel van het stadje worden gespaard en werd voorkomen dat de haveningang volledig afgesloten zou raken.
We hebben vanmiddag een wandeling gemaakt door het landschap dat ontstond door de die vulkaanuitbarsting. En aan het einde van de middag hebben we de film bekeken over deze uitbarsting die bijna de helft van het stadje onder een dikke laag lava en as bedolf. Door met grote pompen duizenden liters zeewater over de gloeiende lava te spuiten, wist men te voorkomen dat de lavastroom de haveningang zou afsluiten. Bijzonder indrukwekkend!
Het IJslandse vulkanisme is hier merkbaar dichtbij. Niet alleen door de sporen van de uitbarsting uit 1973, maar ook door de sporen van de uitbarsting van de Eyjafjallajokull - die nog maar enkele weken geleden de gemoederen wereldwijd bezig hield. De Vestmannaeyjar eilanden liggen maar een klein stukje ten zuiden van de Eyjafjallajokull en hebben een flinke laag as te verwerken gekregen, zo vertelde de havenmeester. Gedurende één dag hing er zo´n dichte aswolk over het stadje dat men niet buiten kon zijn en het bovendien pikdonker was. De huizen en straten zijn inmiddels weer schoon, maar in hoekjes en gaten ligt nog een flinke laag pikzwarte as. ´Kersvers´ aldus de havenmeester. Hij is sinds zondagavond onze gastheer.
Onze reis hier naar toe verliep bijzonder voorspoedig. We hebben ontzettend geboft met het weer waardoor een oversteek waar we toch wel tegen opzagen, erg meeviel. Donderdag 3 juni gooiden we tegen het einde van de middag los in Tvoroyri op de Faeroer, om met het goede tij zee te kiezen. De oversteek begon met weinig wind, maar al snel hadden we een fikse zuidooster achterop. Deze gaf onze Vlieger vleugels. Met het grootzeil in de bulletalie en de kluiver op de boom vlogen we richting IJsland. De oceaandeining achterop liet onze s-spant wel stevig rollen. Maar de wetenschap dat we op dit traject het meeste kans maakten op stevige westenwinden, waar we dan tegen hadden moeten opboksen, maakte dat we dat rollen graag voor lief namen. Zondag aan het einde van de middag liepen we, in inmiddels bijna volkomen windstil weer, door het smalle gaatje dat de lava had opengelaten, de veilige haven binnen.
Daar meldde zich al snel een douanebeambte op de kade. Hij wist dat we zouden arriveren omdat ook jachten zich 24 uur voor hun aankomst in IJslandse wateren moeten melden bij de kustwacht. We hadden dat via een e-mailberichtje gedaan: we kunnen op zee via de korte golf e-mail versturen. Hoewel we verhalen hadden gehoord over strenge douanecontroles en gedoe over drankvooraden aan boord, hadden wij de formaliteiten vlot rond met deze vriendelijke beambte.
Het plan is om in de loop van deze week verder te gaan richting Reykjavik om nog meer van dit wonderschone land van trollen en vulkanen te zien.